... werd de cd el Camino del Alma officieel voorgesteld. Johan overhandigde de eerste exemplaren aan de mensen aan wie hij de composities opdroeg: María en Juan de Izeta, Stefaan Vandewalle en László Heltay. Daarna presenteerde Vic Nees zijn indrukken over de werken en de cd.

Vic Nees gaf daarin blijk van zijn bekende belezenheid, zijn kennis van het muzikale, historische en zelfs religieuze landschap, en zijn fijne humor. Wie de tekst niet hoorde, moet hem hier nalezen.

• de tekst van Vic Nees.
• de inhoud van de cd.

top

... is net voorbij. De zaal zit nog vol, de muziek was aangrijpend, het applaus bemoedigend. De concentratie mag nu wat zakken, de reacties zullen straks lovend zijn (een kwartier later op de receptie toch). Het koor begint langzaam te beseffen dat hier iets wonderlijks is gebeurd. Een prestatie die we lang zullen heugen. In de eerste plaats een muzikale prestatie, waaraan vanzelfsprekend de andere uitvoerders even veel verdienste hebben. Maar vooral was het koor blij, en een beetje trots, dat het erin geslaagd is de Bijloke bij storm en ontij te vullen voor een concert met hedendaagse muziek op een ernstig thema.

top

... werden enkele buitenlandse gasten gezien. Pep Pratz, midden op de foto, is de dirigent van het koor Cantiga, waarmee het Gents Madrigaalkoor tien jaar geleden al eens het werk Alma de la Música zong, drie keer in Catalonië en drie keer in Vlaanderen.

László Heltay, rechts op de foto, was toen dirigent. Hij is een koordirigent met internationale faam, van Hongaarse afkomst (hij heeft Zoltan Kodály nog gekend), die hoofdzakelijk vanuit Engeland werkte. Hij koos uiteindelijk Barcelona als residentie.

Ook op de repetitie, maar niet op de foto, waren Juan en María de Izeta. Juan was voorzitter van de Baskische koorfederatie, en ook actief in de Internationale Federatie voor Jonge Koren.

top

... van Alma de la Música, het derde werk op het programma van 2 december. De cimbalen zijn opgehangen, de snaren opgespannen, de stemmen ingezongen, de houtblokken gepolierd en de pauken gestemd. En we zien dat het goed wordt.

Dit is het grootste werk van de drie: groot koor, orkest en sopraansolo. De tekst beschrijft de emotie van Fray Luis de León wanneer hij in de kathedraal van Salamanca de orgelmuziek hoort van zijn blinde vriend Salinas. Johan Duijck heeft die emotie, de dankbaarheid voor de muziek, voor de vriendschap, vertaald in hedendaagse veelkleurige muziek met allusies, stemmingen, lyriek...

top

...van het concert ligt nu helemaal vast. Frank Degruyter zal de voorstelling begeleiden. Hij zal u ook, samen met Pilar Galera, vertrouwd maken met de tekst. Zo komt u vanzelf in de juiste sfeer en komt u dichter bij de kern van elk gedicht.

Als u dat wilt, zult u tijdens de uitvoering de tekst ook kunnen volgen in het programmaboekje. Het originele Spaans staat telkens netjes naast de Nederlandse vertaling, zo geschikt dat er tijdens de uitvoering geen blad moet worden omgeslagen.

top

...voor het concert in het muziekcentrum Bijloke op 2 december. Toch proberen we iedereen te overtuigen, u dus ook, om nu al te reserveren. Zo kunnen we uw namiddag nog beter plannen.

Want er zal niet alleen een onvergetelijk concert plaatsvinden, er komt ook goed volk - en dat bent u niet alleen. Het eenvoudigste is dat u een mailtje stuurt naar Carla (carla.desaer[at]gmail.com). U kunt haar ook bellen: 0472 588815.

Hiernaast vindt u de weg naar de Bijloke aan de Kluyskenslaan in Gent. Klik op + of - om in of uit te zoomen. Of klik hier voor de volledige kaart, waar u ook een wegbeschrijving kunt opvragen.

top

...voor het concert is, naar Madrigaalkoortraditie, een nummer van ons huistijdschrift MaarNormaal. Het bevat de obligate concertgegevens en de volledige teksten en vertalingen. Er zal genoeg licht in de zaal staan, zodat u de teksten kunt volgen.

U vindt in het boekje ook leesbare informatie over de drie dichters, en impressies van bevoorrechte getuigen, zoals de mensen aan wie Johan de werken opdroeg.

top

...kunt u op 2 december ook de lancering van de gelijknamige cd el Camino del Alma meemaken. Een historisch moment. Koorautoriteit Vic Nees heeft beloofd enkele interessante bedenkingen te geven.

U krijgt ook een glaasje aangeboden om de emotie te verwerken. Misschien neemt u de cd meteen mee naar huis. In afwachting onthullen we de hoes hier slechts met mondjesmaat.

top

... precies tien jaar geleden dat we het eerste deel van el Camino del Alma voor het eerst uitvoerden. In Barcelona ging toen Alma de la Música in wereldpremière ("estrena mundial"). Het Gents Madrigaalkoor, het Coral Cantiga en het Collegium Instrumentale Brugense stonden op het podium van de Palau de la Música Catalana. Algemene leiding had László Heltay, aan wie Johan het werk heeft opgedragen.

Het concert begon pas om half elf, omdat de organisatoren de afloop wilden afwachten van het voetbal, want Barcelona speelde tegen Madrid, en dan kijkt iedereen. Ook wij volgden de match in een cafeetje naast de Palau.

Het werd een daverend succes. Barcelona won.

top

...werkte Hans Van Daele (Arsis) de cd helemaal af. Het label Phaedra zal de uitgave realiseren. De cd el Camino del Alma komt daardoor in goed gezelschap: hij wordt nummer 54 in de reeks In Flanders' Fields, gewijd aan Vlaamse componisten.

In het tekstboekje van de cd komen vanzelfsprekend alle teksten, zowel het originele Spaans als keurige vertalingen naar het Nederlands en het Engels. De werken worden ook gekaderd door de componist zelf (in het Nederlands, Engels en Spaans).

top

Fray Luis de León (1527-1591) trad in bij de Augustijnen in Salamanca, en werd professor aan de invloedrijke universiteit van Salamanca. Hij belandde in de cel toen hij ervan werd beschuldigd de regels van het concilie van Trente te overtreden. Hij zou stukken van de Bijbel in de vulgata, de volkstaal, hebben vertaald. Na een proces van vijf jaar sprak de Inquisitie hem vrij. De woorden "como decíamos ayer" (zoals we gisteren zegden...) die hij zou gesproken hebben toen hij droogweg zijn cursus hernam, zijn in Spanje nog altijd legendarisch - hoewel hij ze natuurlijk in het Latijn sprak: "dicebamus hesterna die".

top

Francisco de Salinas (1513-1590) werd zeer jong blind, maar studeerde toch geesteswetenschappen, zang en orgel aan de universiteit van Salamanca. Hij verbleef 23 jaar in Rome, waar hij bevriend raakte met Diego Ortiz. Toen hij in 1561 terugkwam naar Salamanca, kreeg hij de leerstoel muziek aan de universiteit, speelde op het orgel van de kathedraal, en werd de beste vriend van Fray Luis de León. In zijn Ode aan Salinas beschrijft Fray Luis hoe de muziek van Salinas hem aangrijpt, zijn ziel tot hogere gedachten brengt, en hoe muziek en vriendschap elkaar versterken - elkaar nodig hebben. Johan Duijck componeerde op deze Ode aan Salinas een Ode aan de Muziek die tegelijk een Ode aan de Vriendschap is. De ziel van muziek, Alma de la Música.

top

...voor het concert, buigt een werkgroep zich over alle praktische schikkingen. Het koor heeft ervaring met projecten van deze omvang, de financiering zit goed, we zitten mooi op schema. Als we nu een beetje uitkijken met de timing, kan er niet veel meer mis lopen.

Maar wat nog wat uitgewerkt moet worden, is het thema. Het thema is mystiek. Dat wil zeggen, het thema is: mystiek. Sterker nog: christelijke mystiek. Wie dat niet meer van onze tijd vindt, moet maar eens goed opletten.

top

...hier toch maar eens uitleggen, waarvoor El Camino del Alma staat. Primo. De verzameling van drie grotere werken van Johan Duijck, nu gebundeld in één concert, op één cd. Secundo. Teksten van drie bekende Spaanse mystici uit de 16de eeuw. Ze zeggen alle drie iets over de ziel (El Alma): de ziel van de muziek (en de vriendschap), de ziel van het inzicht, de ziel van onze eigen verantwoordelijkheid. Tertio. Gereputeerde Vlaamse uitvoerders: het Gents Madrigaalkoor, het Vlaams Radio Koor, het orkest Collegium Instrumentale Brugense, Hilde Coppé, Ignace Michiels, Hans Ryckelynck. Onder de leiding van de componist.

Dit is geen vanzelfsprekend initiatief, maar wel boeiend en verrassend.

top

In de kathedraal van Brugge (Sint-Salvator) namen we het meest recente stuk op: opus 25 (uit 2005). Het is de kortste van de drie Alma's van Johan, voor orgel (door Ignace Michiels) en koor (Gents Madrigaalkoor).

De tekst, van Teresa de Avila, Alma búscate en Mí, is misschien ook de meest moderne. Ziel, als je Mij wilt vinden, moet je Mij zoeken in jezelf.

top

Drie dagen hebben we de Sint-Fransiscuskerk van Sint-Kruis (bij Brugge) bezet voor de opname van Alma de la Música, het opus 16 van Johan Duijck. Dit imposante werk, dat we al in 1997 creëerden in Barcelona (in de prachtige Palau de la música Catalana) en Gent, wordt gezongen door het Vlaams Radio Koor en het Gents Madrigaalkoor. Solist is Hilde Coppé - die de smeltende aria "Oh desmayo dichoso" mag zingen. Het orkest is het Collegium Instrumentale Brugense.

De tekst is van Fray Luis de León.

top

Voor de opname van Cantar del Alma trokken we naar een professionele studio. Hans Ryckelynck neemt de pianopartij voor zijn rekening, Noëlle Schepens de altsolo en het Vlaams Radio Koor..., wel, het koor.

Cantar del Alma is het opus 24 van Johan Duijck. Hij schreef het in 2004 op een gedicht van San Juan de la Cruz. De structuur van de tekst, met het steeds terugkerende Aunque es de noche (ofschoon het nacht is), bakent duidelijk elf onderscheiden hoofdstukken af. De vijfde strofe kon niet voorbijgaan zonder een aria voor altsolo en piano.

top